Κολικός Νεφρού – Λιθίαση Ουροποιητικου κατά την Εγκυμοσύνη

 

Η λιθίαση του ουροποιητικού αποτελεί μια ασυνήθης επιπλοκή της εγκυμοσύνης. Ωστόσω το άλγος του νεφρικού κολικού αποτελεί τη συνηθέστερη μη-μαιευτική αιτία εισαγωγής στο νοσοκομείο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Η εμφάνιση νεφρικού κολικού κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να θέσει σε κίνδυνο όχι μόνο τη μητέρα, αλλά και το έμβρυο καθώς ο νεφρικός κολικός, η φλεγμονή και η πιθανή απόφραξη σχετίζονται με πρόωρο τοκετό. Η πλειοψηφία των συμπτωματικών λίθων εμφανίζεται κατά το δεύτερο και τρίτο τρίμηνο της κύησης.

Κατά την εγκυμοσύνη μια σειρά φυσιολογικών αλλαγών πραγματοποιούνται. Παρατηρείται υδρονέφρωση σε ποσοστό 90% των εγκύων, η οποία παραμένει εως και 4-6 εβδομάδες μετά τον τοκετό. Η υδρονέφρωση αυτή μπορεί να είναι αποτέλεσμα της πίεσης των ουρητήρων από την κυοφορούσα μήτρα, καθώς και των αυξημένων επιπέδων προγεστερόνης που προκαλεί χάλαση των ουρητήρων. Οι φυσιολογικές διατάσεις μπορεί να οδηγήσουν σε κρυσταλλοποίηση αλάτων, λόγω στάσης των ούρων και οι αυξημένες ενδονεφρικές πιέσεις πιθάνων να ευνοούν τη μετακίνηση των λίθων και την εμφάνιση συμπτωμάτων.

Ωστόσο σε ποσοστό 66-85% των εγκύων με ουρητηρικό κολικό παρατηρείται αυτόματη αποβολή των λίθων, κατόπιν συντηρητικής αντιμέτωπισης με ενυδάτωση, αναλγησία και επί φλεγμονής αντιβιωτική αγωγή. Στις υπόλοιπες περιπτώσεις απαιτείται θεραπευτική παρέμβαση:

  • Tοποθέτηση ουρητηρικού stent (pig-tail)
  • Tοποθέτηση διαδερμικής νεφροστομίας
  • Εύκαμπτη ουρητηροσκόπηση και ενδοσκοπική λιθοτριψία με laser

Το ουρητηρικό stent, παρότι παροχετεύει ικανοποητικά ένα αποφραγμένο ουροποητικό σύστημα και αποτελεί μια ασφαλή λύση, απαιτεί πολύ συχνές αλλαγές. Λόγω της αυξημένης υπερασβεστιουρίας και υπερουρικοζουρίας των εγκύων επιταχύνεται η κρυσταλλοποίηση των stent. Ως εκ τούτου συστήνεται αντικατάσταση τους κάθε 4-6 εβδομάδες. Για μια γυναίκα στην αρχή της κυοφορίας θα απαιτηθούν πολλαπλές αλλαγές. Η παρουσία επίσης ενός ξένου σώματος θέτει σε κίνδυνο την έγκυο για βακτηριουρία, λοίμωξη του ουροποητικού συστήματος καθώς και μετακίνησης του stent, με συνέπεια πιθανή αύξηση του κινδύνου νοσηρότητας και πιθανή δυσμενή επίδραση στην κυοφορία. Η παρουσία του stent συχνά προκαλει δυσφορία στην ασθενή και πόνο, έχοντας έτσι αρνητικό αντίκτυπο στην ποιότητα ζωής.

Η διαδερμική νεφροτομία αποτελεί εναλλακτική θεραπευτική επιλογή. Παρουσιάζει όμως τους ίδιους περιορισμους με αυτους των stents. Απαιτείται συχνα αλλαγή , αντικατάσταση ή πλύσεις λόγω απόφραξης ή μετατόπισης. Οι δύο παραπάνω τεχνικές αποτελούν προσωρινές λύσεις και καμία απο αυτές δεν εξασφαλίζει την αφαίρεση του λίθου. Η μητέρα μετά την ολοκλήρωση της κυοφορίας θα πρέπει να υποβληθεί σε οριστική επέμβαση αφαίρεσης του λίθου.

Τα τελευταία χρόνια με την πρόοδο της ψηφιακής τεχνολογίας και την σμίκρυνση των εύκαμπτων ουρητηροσκοπίων (DigitalFlexibleUreteroscopy) επιτυγχάνεται η ασφαλής πρόσβαση σε όλα τα σημεία του νεφρικού αποχετευτικού συστήματος, χωρίς ουρητηρικές διαστολές ή άλλους πολύπλοκους χειρισμούς. Η εύκαμπτη ουρητηροσκόπηση σε συνδυασμό με την ευρεία χρήση ενδοσωματικής λιθοτριψίας με holmiumlaser επιτρέπει τον ασφαλή και ατραυματικό κατακερματισμό των λίθων σε οποιοδήποτε σημείο του ουροποιητικού συστήματος, προσφέροντας οριστικό αποτέλεσμα στην ασθενή, χωρίς επιπλοκές για την ίδια και το έμβρυο.