Ρομποτική Μερική Νεφρεκτομή
Η πιο σύγχρονη αντιμετώπιση του καρκίνου του νεφρού με διατήρηση του οργάνου

 

rmn1

Εικόνα 1: Με τη ρομποτική χειρουργική οι μεγάλες τομές της κλασικής ανοιχτής χειρουργικής αντικαθίστανται από 4 μικρές οπές στο κοιλιακό τοίχωμα

Ο καρκίνος του νεφρού, δηλαδή ο σχηματισμός όγκου, είναι η τρίτη συχνότερη κακοήθεια του ουροποιητικού συστήματος.Στατιστικά, κάνει την εμφάνισή του μετά την έκτη δεκαετία της ζωής και οι άνδρες προσβάλλονται δύο φορές συχνότερα από τις γυναίκες. Τα πιθανά συμπτώματα του καρκίνου του νεφρού μπορεί να είναι: η αιματουρία, ο πόνος ή το αίσθημα βάρους στην οσφύ, η ψηλαφητή μάζα στην κοιλιά, η απότομη απώλεια βάρους, ο πυρετός, η αδυναμία, η υψηλή αρτηριακή πίεση ακόμη και η αναιμία. Είναι σημαντικό όμως να τονιστεί ότι τις περισσότερες φορές, είναι ασυμπτωματικός και η ανεύρεσή του αποτελεί τυχαίο εύρημα σε απεικονιστικές εξετάσεις (υπέρηχο, αξονική τομογραφία).

 

 

rmn2  

Εικόνα 2: Η χειρουργική αίθουσα της ρομποτικής επέμβασης. Ο χειρουργός κάθεται στην κονσόλα από όπου χειρίζεται τα χειριστήρια (Α) τα οποία μεταφράζουν τις κινήσεις του και μάλιστα υπό κλίμακα στα ρομποτικά εργαλεία (Β) μέσω των ρομποτικών βραχιόνων (Γ) που εφάπτονται στον ασθενή. Ο Βοηθός χειρουργός, ο αναισθησιολόγος και η εργαλειοδότρια είναι δίπλα στον ασθενή.

 

Στην περίπτωση που ο όγκος είναι περιορισμένος στον νεφρό και δύναται λόγω θέσης και μεγέθους να εξαιρεθεί ολόκληρος και με ασφάλεια, συνιστάται η μερική νεφρεκτομή, δηλαδή η χειρουργική αφαίρεση τη νεοπλασίας και όχι ολόκληρου του νεφρού, όπως παλαιότερα γινόταν. Με τον τρόπο αυτό μπορεί να σωθεί όσο το δυνατόν περισσότερος νεφρικός ιστός με στόχο τη διατήρηση ικανού λειτουργικού τμήματος του οργάνου, αποτρέποντας έτσι τυχόν εξωνεφρική κάθαρση. Την τελευταία δεκαετία με την εξέλιξη της χειρουργικής σε συνδυασμό με την εφαρμογή νέων τεχνολογιών, έχουμε οδηγηθεί στη λεγόμενη εποχή της «ελάχιστα επεμβατικής χειρουργικής» . Η σύγχρονη χειρουργική αποφεύγει μεγάλες τομές, τραυματισμούς των ιστών με αντίστοιχη δημιουργία φλεγμονής και περιορίζετ αι σε «μικρές οπές» μέσα από τις οποίες επιτυγχάνεται το ίδιο ογκολογικό και λειτουργικό αποτέλεσμα (εικόνα 1). Η διαφορά δεν είναι μόνο στο αισθητικό αποτέλεσμα αλλά έχει αποδειχθεί ότι με την ελάχιστα επεμβατική χειρουργική το μετεγχειρητικό stress των ιστών και συνολικά του οργανισμού είναι λιγότερο και αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη γρηγορότερη ανάρρωση. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι σε όλα τα σύγχρονα κέντρα της Αμερικής και της Ευρώπης οι επεμβάσεις γίνονται με τη μέθοδο αυτή.

 

  rmn3
  Εικόνα 3: Οι σημαντικοί χειρουργικοί χρόνοι. Α. Παρασκευή του όγκου και προετοιμασία του νεφρού για τη μερική νεφρεκτομή. Β. Αγγειακός αποκλεισμός του νεφρού Γ. Εκτομή του όγκου με διατήρηση του υγιούς παρεγχύματος Δ. Συρραφή του ελλείμματος και αιμόσταση.

Ο χειρουργός με τη χρήση του ρομπότ, γνωστού και ως da Vinci, βρίσκεται μπροστά σε μια χειρουργική κονσόλα, όπου μέσω αυτής πραγματοποιεί την εγχείρηση χωρίς να έρχεται σε επαφή με τον ασθενή (εικόνα 2). Το ρομπότ ωστόσο δε λειτουργεί από μόνο του. Οι ρομποτικοί βραχίονες είναι η προέκταση των χεριών του χειρουργού και το ρομπότ εκτελεί τις εντολές, δίνοντας στο γιατρό τη δυνατότητα να χειρουργήσει με μεγαλύτερη ακρίβεια και με ελάχιστο τραυματισμό των ευαίσθητων οργάνων από ότι στο ανοιχτό χειρουργείο. Οι εντολές που δίνει ο χειρουργός μέσω τον μοχλών μεταφέρονται ψηφιακά, σε απόλυτο χρόνο και αξιοθαύμαστη ακρίβεια, στους χειρουργικούς βραχίονες, οι οποίοι εκτελούν τις κινήσεις με τεράστια επιδεξιότητα. Συγκεκριμένα, το τεχνολογικό περιβάλλον, στο οποίο πραγματοποιείται η εγχείρηση, είναι τρισδιάστατο, με απόλυτη ευκρίνεια, μεγεθυμένο έως και 15 φορές, και η κάμερα που βρίσκεται στην κοιλιακή χώρα δίνει στο χειρουργό τη δυνατότητα να βλέπει λεπτομερώς και σε αληθινό βάθος πεδίου. Έτσι, ο χειρουργός μπορεί να επέμβει στον νεφρό, μέσω τεσσάρων μικρών οπών, να αφαιρέσει τον όγκο και να συρράψει με ακρίβεια τον υπόλοιπο υγιή νεφρό (εικόνα 3). Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι ο χειρουργός κατά τη διάρκεια της επέμβασης, παραμένοντας στην κονσόλα και χειρουργώντας, μπορεί να βλέπει ταυτόχρονα στην οθόνη του την αξονική τομογραφία του ασθενούς με την τρισδιάστατη ανασύνθεση του όγκου. Αυτή η δυνατότητα (TilePro™) οφείλεται στην τελευταίας τεχνολογίας ρομποτική πλατφόρμα (daVinciSiHD) που διαθέτει το Ιατρικό Κέντρο Αθηνών καθώς επίσης στη δυνατότητα ανασύνθεσης εικόνων με κατάλληλο software που επιτελείται από το Τμήμα Αξονικού Τομογράφου του νοσοκομείου. Με τον τρόπο αυτό μπορεί να συνδυαστεί η ακρίβεια στον εντοπισμό του όγκου (διάγνωση) μέσω της τρισδιάστατης ανασύνθεσης της αξονικής τομογραφίας με την ακρίβεια στην αφαίρεση του όγκου (επέμβαση-θεραπεία) με την χρήση των ρομποτικών εργαλείων.

 

Τα οφέλη της ρομποτικής μερικής νεφρεκτομής είναι πάρα πολλά και λειτουργούν υπέρ του ασθενούς. Μερικά από αυτά είναι:

 

  • Μέγιστο ογκολογικό και λειτουργικό αποτέλεσμα με όσο το δυνατόν ελάχιστο χρόνο ισχαιμίας του νεφρού
  • Λιγότερη απώλεια αίματος άρα και μικρότερη ανάγκη για μετάγγιση αίματος
  • Λιγότερος μετεγχειρητικός πόνος και συνεπώς λιγότερη χορήγηση αναλγητικών φαρμάκων
  • Ταχύτερη ανάρρωση. Η νοσηλεία συνήθως διαρκεί 2-3 ημέρες, ενώ η επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες είναι ταχύτατη. Αυτό συμβαίνει διότι ο συνήθης περιοριστικός μυικός πόνος από τις μεγάλες τομές (της ανοιχτής χειρουργικής) είναι ελαχιστοποιημένος
  • Βέλτιστο αισθητικό αποτέλεσμα. 4-5 μικρές ουλές - ενώ στην ανοιχτή μερική νεφρεκτομή απαιτείται τομή στην κοιλιά περίπου 20 και πλέον εκατοστών
  • Λιγότερες μετεγχειρητικές επιπλοκές (ανάλογα και με την εμπειρία του χειρουργού)